CHOOSE LANGUAGE

 

 
 
 
 

>

 
 
 
 
 
 

 

Πάσχα στην Έδεσσα

Πασχαλιάτικη απόδραση- ευκαιρία για επίσκεψη σε τόπους λατρείας κοντά στη φύση.

 

Πάσχα στην Έδεσσα
...

Προσκυνηματικές περιηγήσεις στα μοναστήρια της Ορεινής Πέλλας.

 

 

Πάσχα στην Έδεσσα

Το Πάσχα, η μεγαλύτερη γιορτή της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, γιορτάζεται σε όλη την Ελλάδα με ιδιαίτερο σεβασμό. Στην Έδεσσα ο εορτασμός του Πάσχα είναι ξεχωριστός και συνοδεύεται από πολλά έθιμα. Οι Εδεσσαίοι την ονομάζουν Πασχαλιά ή Λαμπρή για να τονίσουν τη μοναδικότητα της ημέρας. Ύστερα από περίοδο 40 ημερών νηστείας και αποχής από κάθε είδους γλέντι έρχεται η ημέρα χαράς, η ημέρα απολαύσεων. Τα ιδιαίτερα τοπικά έθιμα σχετίζονται και με την αρχή της Άνοιξης και αναδεικνύουν το Εδεσσαϊκό Πάσχα σε πόλο έλξης επισκεπτών από την Ελλάδα και τον κόσμο. Κυριαρχεί η βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική και οι ύμνοι τόσο από τους ναούς και τους μαχαλάδες της πόλης όσο και στα χωριά που γιορτάζουν τις ημέρες αυτές. 

Οι εκδηλώσεις του Εδεσσαϊκού Πάσχα αρχίζουν από το Σάββατο του Λαζάρου με τις περίφημες "Λαζάρκες" ή Λαζαρίνες και συνεχίζεται την Κυριακή των Βαΐων, "βάγιο βάγιο το βαγιό", όπως συνηθίζεται να λέγεται στην Έδεσσα. Στις 11:00 το πρωί, γίνεται η ακολουθία στο Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Σκέπης δίπλα στο Βαρόσι την παλιά πόλη και πρώτη χριστιανική συνοικία. Βάγια δίδονται σε όλους τους παρευρισκόμενους.

Από τη Μεγάλη Δευτέρα οι Εδεσσαίοι αρχίζουν τα ψώνια. Διάχυτη στην αγορά της πόλης η μυρωδιά της 'πατατομπουγάτσας', του καφέ και των νηστίσιμων σιροπιαστών στο πεζοδρομημένο κέντρο της πόλης.  Το απόγευμα οι καμπάνες καλούν τους πιστούς σε όλες εκκλησιές παίζοντας ρυθμικά το πασχαλιάτικο ρυθμό.

Τη Μεγάλη Τρίτη στις εκκλησίες ακούγεται το τροπάριο της Κασσιανής και το βράδυ στα πλαίσια του Εαρινού Φεστιβάλ Μουσικής οργανώνεται μουσική ποιητική βραδιά αφιερωμένη στο Πάσχα.

Σε παλαιότερες εποχές, τη Μεγάλη Τετάρτη το απόγευμα στην πλατεία Τημενιδών έρχονταν τα αρνιά του Πάσχα για να πουληθούν και να πάρουν τιμή στο παζάρι της πόλης. Σήμερα οι κρεοπώλες της πόλης ετοιμάζουν τα κατσικάκια αλλά και τα εντόσθια και τα έντερα που θα αποτελέσουν τις πασχαλιάτικες γευστικές πινελιές της Έδεσσας.  Από νωρίς το απόγευμα οι εκκλησίες της πόλης και των χωριών γεμίζουν με πιστούς και επισκέπτες για το Ευχέλαιο ενώ αντηχούν οι Μεγαλοβδομαδιάτικες βυζαντινές μελωδίες του Θείου Δράματος που πλησιάζει στην κορύφωση.

Τη Μεγάλη Πέμπτη το παζάρι της πόλης στην περιοχή Κιουπρί έχει την τιμητική του. Όλα τα φρούτα, λαχανικά και εδέσματα που περιέχονται στο πασχαλιάτικο τραπέζι ενώ πολλά είναι και τα μπαχαρικά ... από τις μυστικές συνταγές της γαστρονομίας των Βαλκανίων. Τα περισσότερα παιδιά έφτιαχναν ιδιοκατασκευές που θα χρησιμοποιούσαν ως φαναράκια για την τελετή του επιταφίου αλλά και να κουβαλήσουν το Άγιο Φώς στη Καντήλα του σπιτιού το βράδυ της Ανάστασης. Οι γυναίκες ετοίμαζαν (έκαιγαν) τον φούρνο για την παραδοσιακή νηστίσιμη πίτα καθώς και τα σησαμοκούλουρα των ημερών μέχρι την Ανάσταση.

Το απόγευμα οι καμπάνες σημαίνουν την ακολουθία των Αγίων Παθών. Τα δώδεκα κεριά ανάβουν στην μητρόπολη της Έδεσσας αλλά και στα χωριά ακούγοντας τα Δώδεκα Ευαγγέλια μέσα στην εκκλησία και σβήνουν από ένα κερί όταν τελειώνει η ανάγνωση κάθε Ευαγγελίου. Τη Μεγάλη Πέμπτη επίσης, μαζί με το ήχο της καμπάνας της εκκλησίας, ολοκληρώνεται η βαφή των κόκκινων αυγών, αιώνιο σύμβολο ανανέωσης της ζωής και της φύσης και φυλούν ένα το οποίο θα το θάψουν στο χωράφι ως κίνηση για την ευγονία.

Τη Μεγάλη Παρασκευή ο ρυθμικός πένθιμος ήχος της καμπάνας σε όλη την Ορεινή Πέλλας ετοιμάζει τους πιστούς για την τελετή της Αποκαθήλωσης του Κυρίου και την περιφορά του Ιησού σε κατάλευκο σεντόνι, σε συγκινητική ατμόσφαιρα και αμέσως μετά στολίζεται ο Επιτάφιος από κάθε λογής λουλούδια από τα νεαρά δροσερά κορίτσια της Έδεσσας. Όλη την υπόλοιπη ημέρα οι Επιτάφιοι εκτίθενται σε προσκύνημα με τους προσκόπους και τις προσκοπίνες να έχουν το πρώτο λόγο στην φύλαξή του.

Από νωρίς το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής αρχίζει η περιφορά των επιταφίων στα γραφικά δρομάκια των χωριών της πόλης. Ακολουθούν οι εκκλησίες της πόλης στις στις συνοικίες. Αργά το βράδυ οι Επιτάφιοι θα βγουν ψάλλοντας το "Αι γενεαί  πάσαι" με τον επιβλητικό Επιτάφιο της Μητροπόλεως που συνοδεύει ο Ιερός Κλήρος και οι Αρχές του τόπου,  να βγαίνει με τα λάβαρα, τα μανουάλια και τα χιλιάδες κεριά στην πλατεία Ελευθερίας με συνοδεία από την χορωδία Βυζαντινής Μουσικής, την Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου Έδεσσας παρουσία χιλιάδων Εδεσσαίων και επισκεπτών δίνει άλλη διάσταση στην πένθιμη τούτη μέρα. Παλιότερο έθιμο το οποίο σε πολλές εκκλησίες παραμένει ήταν λίγο πριν επιστρέψει ο επιτάφιος να περνούν όλοι από κάτω ακουμπώντας τον ελαφρώς με το χέρι "για υγεία". Με το σχόλασμα της εκκλησίας καλαθάκια με λουλούδια περιμένουν ως προσφορά στους πιστούς.

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί ο κόσμος περιμένει τη λεγόμενη Πρώτη Ανάσταση. Όταν τελειώσει η Ακολουθία στη Μητρόπολη χτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες και το πεζοδρομημένο κέντρο της πόλης στους Μικρούς Καταρράκτες γεμίζει κόσμο όλων των ηλικιών. Οι αργοπορημένοι νονοί τρέχουν να δώσουν στα βαφτιστήρια τις λευκές χειροποίητες λαμπάδες που κατασκευάζονται εδώ και δεκαετίες από μαστόρους της τέχνης του κεριού. Με αυτό το κερί και το καπνό του οι νοικοκυραίοι θα σχηματίσουν το βράδυ μετά την ανάσταση ένα σταυρό στο κατώφλι του σπιτιού τους.

Σε πολλά από τα χωριά της Πέλλας γύρω από την Έδεσσα το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου γίνεται και η νωρίτερα η Ακολουθία της Αναστάσεως για να προλάβουν οι ιερείς το εκκλησίασμα της ενορίας τους και να παραστεί και Ανάσταση στις 12 το βράδυ.

Η Αναστάσιμη Ακολουθία τελείται στην Πλατεία Ελευθερίας με τη συμμετοχή του Μητροπολίτη, των Αρχών, της Φιλαρμονικής και χιλιάδων κόσμου. Φαντασμαγορικό και μοναδικό θέαμα, όλα τα παράθυρα και τα μπαλκόνια των γύρω σπιτιών ανοιχτά με κεράκια αναμμένα, ενώ σύνθεση μεγαλειώδους εικόνας είναι η πλατεία φωτισμένη από τις χιλιάδες λαμπάδες των πιστών, που παρακολουθούν την τελετή της Αναστάσεως. Η Ανάσταση γίνεται με τυμπανοκρουσίες, βεγγαλικά και πυροτεχνήματα. Το γλέντι έχει μόλις αρχίσει και θα διαρκέσει μέχρι το πρωί, με τοπική μαγειρίτσα, "ταρμπουσίνκες" (κοιλίτσες από αρνάκια) κόκκινα αυγά, τσουρέκια, και πολύ κρασί. Όλη η πόλη και τα χωριά γιορτάζουν σπάζοντας τη νηστεία της Σαρακοστής και γιορτάζει την Ανάσταση του Κυρίου.

Την Κυριακή του Πάσχα, από τις 7.00 το πρωί σε κάθε εκκλησία, τελείται η λειτουργία της δεύτερης Ανάστασης και ο μητροπολίτης αμέσως μετά χαρίζει αυγά στους παρευρισκόμενους. Το σούβλισμα του αρνιού έχει την τιμητική του αν και πολλοί Εδεσσαίοι έφτιαχναν το αρνί στη γάστρα που στην Έδεσσα λέγεται "Λακφίτσα" ή στο ταψί κάτω από το "Βρσνικ" στην ντοπιολαλιά (Σκεύος που αποτελείται απο ένα καπάκι το οποίο γεμίζει με στάχτη και κάρβουνα). Το γλέντι που στήνεται σε κάθε σπιτικό, σε κάθε αυλή είναι μοναδικό. Στα περισσότερα ξενοδοχεία οι φούρνοι και οι κουζίνες παίρνουν φωτιά για να ικανοποιήσουν τους πολυπληθείς επισκέπτες. 

Τη Δεύτερη μέρα του Πάσχα σύμφωνα με το έθιμο οργανώνεται προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου κουρμπάνι με δημοπρασίες ζώων σε εξωκλήσσια της περιοχής ενώ στο χωριό Μαργαρίτα νεαρά κορίτσια πετούν κόκκινα αυγά από το βράχο της Μαργαρίτας μιας νεαρής κοπέλας που θυσιάστηκε δίνοντας στο χωριό το όνομά της.

Την Τρίτη μέρα του Πάσχα του Αγίου Ραφαήλ γιορτάζει το εκκλησάκι στην πλαγιά του Βερμίου στο χωριό Κεδρώνα προσελκύοντας πολλούς πιστούς και χαρίζοντας μοναδικές εικόνες του χιονισμένου ακόμα Καϊμάκτσαλάν.

Η πρώτη εβδομάδα του λαμπρού εορτασμού του Εδεσσαϊκού Πάσχα κλείνει με το προσκύνημα-πανηγύρι της Ζωοδόχου Πηγής στον Άγρα και τον Παλιό Άγιο Αθανάσιο Το  τελευταίο κατά παράδοση πανηγύρι της Εδεσσαϊκής Άνοιξης που την χαρακτηρίζουν τα εκατοντάδες χιλιάδες δέντρα με τα λευκά λουλούδια από τις ανθισμένες κερασιές. Καλό Πάσχα σε όλους.

Κάτω από τον Επιτάφιο "Για Υγεία"

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Στο χωριό Μαργαρίτα για το πέταγμα των αυγών

   
   



 CHOOSE LANGUAGE

 
Enter
Edessa INFO    
ΔΗΚΕ Δ.Έδεσσας / Τμήμα Πολιτιστικού Τουρισμού & Περιβάλλοντος Κέντρο Πληροφόρησης Επισκεπτών Έδεσσας Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Υγροτόπου Αγρα-Βρυττών-Νησίου
Περδίκα 1 58200, Έδεσσα Πάρκο Καταρρακτών 58200, Έδεσσα Περιοχή Κύκνοι 58200, Αγρας Έδεσσας
Tel. +30 23810 23101 Tel. +30 23810 20300 Tel.  +30 23810 20300
Fax. +30 23810 51618 Fax. +30 23815 01505 Fax. +30 23810 51618
ΔΕ-ΠΑ 9-15 ΔΕ-ΠΑ 10-16 ΣΑ-ΚΥ 10-18 ΔΕ-ΠΑ 10-15

Β2Β  Διαμονή  Γαστρονομία Τοπικά Προϊόντα Συνέδρια  Μετακινήσεις  Νέα  Εικόνες                   
 Όροι Χρήσης Χάρτης Ιστοσελίδας  Έκδοση  Powered by EDP/MIS

Copyright © 1997-2017 Creative ΔΕΚΕ\EDP-M.I.S. Copyright © 2017 www.edessacity.gr Creative ΔΗΚΕΔΕ\EDP-M.I.S. All rights reserved.